ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം – ലൈംഗികത, സർപ്പം, പ്രണയം

(പ്രഫ. മുണ്ടശ്ശേരി ഫൌണ്ടേഷൻ പുറത്തിറക്കുന്ന മാസികയ്ക്കു വേണ്ടിയെഴുതിയ ലേഖനം. പുതുക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടു്)

ബെൻസീന്റെ ഘടന കണ്ടെത്തിയ ഫ്രെഡറിക് കെക്കുല അതിനു കാരണമായത് തന്റെയൊരു ദിവാസ്വപ്നമാണെന്നു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു്. ഒരു സർപ്പം അതിന്റെ തന്നെ വാൽ കടിച്ചു തിന്നുന്നു. കഴിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് വാൽ വളരുന്നതിനാൽ ഈ ‘കഴിപ്പ്’ അനന്തമായി തുടരുന്നു. യൂറോബോറസ് (Ouroboros) എന്ന ഈ വാലു ഭക്ഷിക്കുന്ന പാമ്പിന്റെ/വ്യാളിയുടേ സങ്കല്പം പ്രാചീന ഈജിപ്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിലും, അതിനെ പിൻപറ്റി ഗ്രീസിലുമൊക്കെ പ്രചാരത്തിലിരുന്നു. ശാകല ശാഖയിൽപ്പെട്ട ഐതരേയബ്രാഹ്മണത്തിലും ഏതാണ്ട് സമാനമായ ഒരു പ്രസ്താവം കണ്ടെത്താം. ഇന്ത്യൻ ചുറ്റുപാടുകളിൽ എങ്ങനെയാണോ ‘ശ്രീവത്സം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘കാലചക്രം’ മരണവും ജനനവും അടങ്ങുക സമയചാക്രികത്തെ കുറിക്കുന്നു, അതേപോലെ തന്നെ യൂറോബോറസും ആത്മാവിന്റെ പരകായപ്രവേശത്തെ (Metempsychosis) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ബെൻസീനിലേയും കാർബൺ അണുക്കൾക്കിടയിലെ സഹസംയോജകബന്ധനം (Covalent bond) അസ്ഥിരമാണു്. അതിന്റെ ഘടന അനുനിമിഷം മാറുന്നതിനാൽ റിസണൻസ്(Resonance) മൂലം ഒന്നിലധികം ലൂയിസ് ഘടനയിലൂടെയാണു (Lewis structure) അവയുടെ രൂപം സൂചിപ്പിക്കുക. ഇത്തരത്തിൽ ഒരു അസ്ഥിരമായ മനസ്സിന്റെയും ആത്മാവിന്റെയും പുനർജന്മകേന്ദ്രിതമായ പരകായചാക്രികം തുടക്കം മുതൽ ഒടുക്കം വരെ പുലർത്തുന്ന നോവലാണു ‘ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം’.

യൂറോബോറസ് (Ouroboros) | മധ്യകാല ബൈസന്റൈൻ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ | ചിത്രം: വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ്

ലോകസാഹിത്യചരിത്രത്തിൽ, വിശേഷിച്ചും മലയാളത്തിലെ കഥകളെടുത്താൽ അവയിൽ വലിയൊരളവിന്റെയും കാമ്പായി വർത്തിച്ചിരിക്കുന്നതു് വിശപ്പു്, ലൈംഗികത – ഇവ രണ്ടുമാണു്. മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ പ്രതിഫലവ്യവസ്ഥാസിദ്ധാന്തത്തിൽ (Reward system) പ്രചോദകമയ (Incentive salience) പ്രതിഫലത്തിൽപെട്ടതാണു (Primary Rewards) ഇവ രണ്ടെണ്ണവും. മനുഷ്യന്റെ അനുനിമിഷമുള്ള എല്ലാ ചെയ്തികളും ഈ ചോദനകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, തലച്ചോറിലെ ലിംബിക് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ഡോപ്പമിനെ പായിച്ച് സന്തോഷത്തിന്റെ വിവിധങ്ങളായ അവസ്ഥകൾ (joy, euphoria, ecstasy മുതലായവ) സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണെന്നുള്ള പറച്ചിൽ തെറ്റാവാനിടയില്ല. വിശപ്പിനെ തത്കാലം അതിന്റെ വഴിക്ക് വിട്ട് നമുക്ക് ലൈംഗികതയെ പിടിക്കാം.

ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് തന്റെ നഗ്നവാനരൻ (Naked Ape) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ലൈംഗികത ‘ഉദാത്തീകരിച്ച തഴുകൽ’ (Cuddling) ആണെന്ന് പറഞ്ഞുവച്ചിട്ടുണ്ടു്. അമ്മയുടെ വാത്സല്യത്തോടെയുള്ള തഴുകൽ കുട്ടിക്കാലത്തു തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ട രവി ആ തഴുകലിനെ അതിന്റെ മൂർത്തമായ തലത്തിൽ സ്വാംശീകരിക്കാൻ നടത്തുന്ന ശ്രമമായി ഖസാക്കിനെ വായിച്ചു വയ്ക്കാം. സച്ചിദാനന്ദൻ തന്റെ ‘ആറാം നാൾ’ എന്ന കവിതയിൽ പറഞ്ഞ ‘മനുഷ്യന്‍ എന്നാല്‍ വിനയമില്ലാതെ പ്രാര്‍ഥിക്കുകയും പ്രണയമില്ലാതെ പ്രാപിക്കുകയും തിന്നാനല്ലാതെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്ന ഏക ജീവി’ എന്ന വരികൾ അന്വർത്ഥമാക്കുന്ന, മനുഷ്യന്റെ പ്രതിരൂപമാണു രവി. സ്വാഭാവിക സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയിൽ കടുംപിടുത്തമുണ്ടാകേണ്ട മൂന്നിലും – മതം, മദ്യം, ലൈംഗികത – ആവോളം അയവുള്ളവരാണു ഖസാക്കുകാർ. ഈ അയവിനെ വായനക്കാരൻ തള്ളിപ്പറയുമ്പോൾ പോലും ഒരുപക്ഷേ അവരിൽ അസൂയ ജനിപ്പിക്കുംവണ്ണം ആസ്വദിക്കുകയാണു രവി.

ബഹുവർണ്ണാത്മകമായ ലൈംഗികത അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗികവാഞ്ഛ ഖസാക്കിലുണ്ടു്. ഗമിക്കാവുന്നതോ അഗമ്യമോ ആയ വേർതിരിവുകളേതുമില്ലാതെ. ശിവരാമൻ നായർക്ക് അമ്മയിൽ നിന്നുമുണ്ടാകുന്നതു് മാതൃ-പുത്രബന്ധം, രവിക്കു ചിറ്റമ്മയുമായുണ്ടായ മാതൃസ്ഥാനീയമായ പദത്തോടുള്ള, മൊല്ലാക്കയും നൈജാമലിയും തമ്മിലുള്ള സ്വവർഗ്ഗരതിവാഞ്‌ഛ, രവിയും ചാന്തുമ്മയും തമ്മിലുള്ളതോ അല്ലെങ്കിൽ കല്ല്യാണിക്കുട്ടിയും കേളുവുമായുള്ളതോ ആയ സമൂഹത്തിലെ രണ്ടു തട്ടുകൾ തമ്മിലുള്ള വർഗ്ഗബന്ധത്തെ നിരാകരിക്കുന്നതായ രതി, ഒരുപക്ഷേ കുഞ്ഞാമിനയുമായി നടന്നേക്കാവുന്ന പെഡോഫൈൽ സ്വഭാവമുള്ള വാഞ്ഛ, നിവേദിത എന്ന ചിത്തനിരോധം വരുത്തേണ്ടുന്ന പദത്തിലുള്ള സ്ത്രീയുമായുള്ള വേഴ്ച, വസൂരിയിലൂടെ ദൈവസ്ഥാനവുമായുള്ള ക്രീഡ.

ദൈവത്തെ ഏറ്റവും നന്നായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക സ്ഖലനസമയത്താണെന്നൊരു പറച്ചിലുണ്ടു്. നിർവൃതിസ്ഥാനത്തെത്തി മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാകുമ്പോൾ ദൈവത്തെ അറിയാമെന്നൊരു വ്യാഖ്യാനം. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ലോകത്തിന്റെ പലയിടത്തും ആചാരങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ടു്. ദ്രാവിഡമായ കാവുതീണ്ടൽ ചടങ്ങിലും രതിയുണ്ടു്. (കേരളത്തിന്റെ മിത്തിക്കൽ പരിസരത്തിൽ യക്ഷിയെ സ്വന്തം കരുത്തുകൊണ്ടു തളയ്ക്കാനിറങ്ങിയ നമ്പൂതിരി മന്ത്രവാദികളെ കാണാം. യക്ഷിയെ മറ്റാരുമറിയാതെ വീട്ടിൽ ഭാര്യയായി താമസിപ്പിച്ച നമ്പൂതിരി, യക്ഷി പ്രതികാരം വീട്ടി മൂത്രം മുട്ടി (Dysuria) മരിച്ച സൂര്യകാലടി നമ്പൂതിരിയും ഒക്കെ ഐതിഹ്യമാലയിലുണ്ടു് .യക്ഷിയെ കരുത്തുകൊണ്ട് തളയ്ക്കുക. യക്ഷി കൊണ്ടുപോയി ചോരയൂറ്റിക്കുടിക്കുക – ഒന്നാന്തരം ലൈംഗികതയാണു്, സാഹിത്യം പോലെ വ്യംഗ്യമായി പറയുന്നത്.) വേദാന്തത്തിലും ഉപനിഷത്തിലും താത്പര്യമുള്ള, അതിൽ ഗവേഷണം ചെയ്ത രവി, വായനയിലുള്ള ജ്ഞാനസ്ഥാനത്തിൽ മടുത്തിട്ട്, രതിയിലൂടെ ദൈവത്തേയും അമൂർത്തമായ അനുഭവതലത്തേയും പ്രാപിക്കുവായിരുന്നുവെന്നു കരുതിയാൽ ഒരു പക്ഷേ കടന്ന വായനയാകുമോ? ഈയൊരു ബിംബാത്മകകല്പനയെ തുറന്നിടൂന്നതാണു് ഖസാക്കിൽ ഒടുവിലായി രവിയെ ദംശിക്കുന്ന സർപ്പം. കഥാന്ത്യത്തിൽ രവി ഖസാക്ക് ഉപേക്ഷിച്ച് എങ്ങോട്ടെന്നില്ലാതെ പോകുന്നതായിരുന്നു വിജയൻ ഉദ്ദ്യേശിച്ചിരുന്ന ഒടുക്കമെങ്കിലും, രവി പാമ്പുകടിച്ച് മരിക്കുന്നു എന്ന ആശയം പറഞ്ഞുകൊടുത്തത് താനാണു എന്ന് കാക്കനാടൻ പിന്നീട് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതു ശരിയോ തെറ്റോ ആകട്ടെ, ഖസാക്കിലുടനീളമായി തുടർന്നുവരുന്ന ഭാവങ്ങളുടെ ആകെയായ പ്രതീകവത്കരണമാണു ആ പാമ്പിന്റെ ചുംബനം കാട്ടിത്തരുന്നതു്.

ഭയമുപേക്ഷിച്ച് നോക്കിയാൽ വളരെയധികം സൗന്ദര്യാത്മകമായ ഒരു ജീവിവർഗ്ഗമാണു സർപ്പം. ലോകത്തിലെ ഒട്ടെല്ലാ സംസ്കാരത്തിലും പാമ്പ് ഒന്നല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു തരത്തിൽ പ്രതീകവത്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രകടമായ ഒന്നാണു സർപ്പത്തിനെ ലൈംഗികതയുടെ ചിഹ്നമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതു്. ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട ലിംഗത്തിനു സമാനമാണു് ഉയർത്തിയ ആക്രമിക്കാൻ തയ്യാറെടുത്തു നിൽക്കുന്ന മൂർഖന്റെ പത്തി. ഏദൻ തോട്ടത്തിലെ സർപ്പം പാപച്ചുവയുള്ള ലൈംഗികതയുടെ രൂപകമാണു്. ( പാമ്പിന്റെ വാക്കിനെ പ്രതി പ്രവർത്തിച്ച് നന്മതിന്മകൾ വേർതിരിച്ചറിയാൻ തുടങ്ങിയ ആദമും ഹവ്വയും ആദ്യം മനസ്സിലാക്കിയതു തങ്ങൾ നഗ്നരാണെന്നാണു്. ഒപ്പം തങ്ങളുടെ ലൈംഗികാവയവങ്ങളെ മറയ്ക്കാനും). അങ്ങനെ നോക്കിയാൽ സർപ്പം, ജീവന്റെ തുടർച്ചയുടെ, സക്രിയമായ ജീവിതവാഞ്ഛയുടെ കൂടി ചിഹ്നമാകുന്നു. പടം പൊഴിക്കുന്ന ബിംബത്തിലൂടെ പുനർജന്മത്തെ, പരിണാമത്തെ, അമരത്വത്തെ, സുഖപ്പെടുത്തലിനെ പ്രതീകവത്കരിക്കുന്നു. ഹിന്ദു മതപാരമ്പര്യങ്ങളിലും സർപ്പങ്ങൾ പൊതുവേ ലൈംഗികതയുടെ പ്രതീകമായി സൂചിപ്പിക്കുപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഫ്രോയിഡിയൻ മനഃശാസ്ത്രത്തിലും സർപ്പത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സ്വപ്നവിചാരം നടത്തുന്നുണ്ടു്. നാഗങ്ങള്‍ ഇണ ചേരുന്നതും ഒരുമിക്കുന്നതും സ്വപ്‌നം കണ്ടാല്‍ ലൈംഗിതയ്‌ക്കായി ശരീരവും മനസും തുടിക്കുന്നു എന്നുകൂടി അര്‍ഥമാക്കുന്നുണ്ടു്.

നൈജാമലിയെ ആദ്യം കാട്ടുന്നതു പാമ്പു പിടുത്തക്കാരനായാണു്. ചേരയെ പിടിച്ചു നടന്ന അയാളെ ഖസാക്കിലെ അതിലും സർപ്പസുന്ദരിയായ മൈമുനയ്ക്കാളായാണു മൊല്ലാക്ക ക്ഷണിക്കുന്നതു്. വശ്യത മുറ്റിയ നീല ഞരമ്പോടിയ ശരീരത്തോടു കൂടിയവളാണു മൈമുന. പാമ്പു കടിച്ചാലും ശരീരം നീലിക്കും. കടൽപ്പാമ്പിന്റെ കടിയേറ്റു ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ക്ലിയോപാട്രയുടെ കരിനീലിച്ച ജഡത്തെ ഊഴം വച്ചു പലരും ഭോഗിച്ചെന്നൊരു കഥയുണ്ടു്. ഇതൊരു പാപമാണു്. പാപത്തിന്റെ ആവർത്തനപാഠമാണു് ഖസാക്കിലുള്ളതു്. സംഭോഗത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രവർത്തിയും ആവർത്തനമാണു്.

പത്മയുമായി രവിക്ക് ഒരിക്കലുണ്ടായിരുന്ന പ്രണയം രവിക്ക് ഇപ്പോഴുമുണ്ടോ എന്നു സംശയമാണു്. നടന്നതു രതിയാണു്. ജൈവവാസനായ രതിയിൽ ചരിത്രം പ്രയോഗിച്ചുണ്ടായതാണു പ്രണയം. പ്രണയമില്ലാതാകുന്നതോടെ ചരിത്രബോധം തന്നെ റദ്ദായേക്കാവുന്നതാണു്. ഇങ്ങനെ ചരിത്രബോധമില്ലാതാകുന്നതോടെ രണ്ടു കാര്യം നടക്കാം. ജോർജ്ജ് ഓർവെൽ പറഞ്ഞ പോലെ ചരിത്രബോധമില്ലാത്ത സമൂഹം മറ്റൊന്നിന്റെ ഉള്ള അടിമയായിത്തീരാം.(ഇവിടെ അതുണ്ടായില്ല, കാരണം രവി ഇതിനകം ഒരേ സമയം രതിതൃഷ്ണയുടേയും അതിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നതുമായ പാപബോധത്തിന്റെയും അടിമയായിരിക്കുകയാണു്.) രണ്ടാമത്തേതു്, പരിണാമത്തിലൂടെ സമൂഹം അന്നേവരെ അടക്കിവച്ച പ്രാക്തനമായ വികാരങ്ങളുടെ തിരിച്ചുവരവു്. ഇതൊരുപക്ഷേ വ്യക്തിയുടേയോ അല്ലെങ്കിൽ അയാൾ ഇടപെടുന്നതായ സമൂഹത്തിന്റെയോ അരാജകത്വത്തിൽ കലാശിക്കാം. രവിയിലും ഇതുതന്നെയാണുണ്ടായതു്.

കാളിദാസന്റെ രണ്ടു സമസ്യാപൂരണങ്ങൾ – പരിഭാഷ.

ഒരു ശ്ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തന്നിട്ട് ബാക്കി ഭാഗം മറ്റുള്ളവരാൽ പൂരിപ്പിക്കാൻ വിടുന്ന വിനോദമാണു സമസ്യാപൂരണം. കേവലം കവിതാപൂരണം എന്നതിൽ നിന്നും സഹൃദയന്റെ ഭാവനയെയേയും പരീക്ഷിക്കൽ കൂടി ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ടു്. ശൈലി, ശബ്ദ-അർത്ഥഅലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവകൂടി പരിഗണിച്ചുവേണം ഇവയുടെ പൂരണം നടത്താൻ.

ഒട്ടനവധി സമസ്യാപൂരണ കഥകൾ കാളിദാസനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പറഞ്ഞു കേൾക്കാറുണ്ട്. (നന്ദനം സിനിമയിൽ‌ ജഗതി പറയുന്ന മന്ത്രം “ജാംബൂഫലാനി പക്വാനി” വാസ്തവത്തിൽ കാളിദാസന്റെ ഒരു സമസ്യാശ്ലോകമാണു്.) അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് സമസ്യയ്ക്ക് പരിഭാഷ ചമയ്ക്കാണുള്ള ശ്രമമാണീ പോസ്റ്റിൽ.

കുസുമേ കുസുമോത്‌പത്തിഃ:

ഐതിഹ്യപ്രകാരം കാളിദാസന്റെ മരണത്തിനു കാരണമായി എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന സമസ്യയാണിത്. സ്ത്രീസംസർഗത്തിനു കാളിദാസൻ കുപ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. കാളിദാസകൃതികളിലെ സ്ത്രീവർണ്ണനകളിൽ കാണുന്ന അലൗകികമായ സൗന്ദര്യബോധവും പ്രേമാവബോധവും ഇതു സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

കാളിദാസൻ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് വേശ്യാസ്ത്രീകളെ സന്ദർശിക്കുമായിരുന്നു. (വേശ്യയുമായി സംഭോഗത്തിലിരിക്കെ ശിവഭക്തിയേറിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം സ്ത്രീയുടെ സ്തനങ്ങളെ ശിവലിംഗമായി കണ്ട് ശരീരത്തിൽ നിന്നും രോമങ്ങൾ പറിച്ച് അർച്ചിച്ചതായൊരു കഥയുണ്ടു്) ഇങ്ങനെ അജ്ഞാതനായി ശ്രീലങ്കയിൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഗൃഹത്തിൽ പാർത്തുവരികെ നവരത്നങ്ങളിലൊന്നായ‌ കാളിദാസനെ കണ്ടെത്താനായി വിക്രമാദിത്യമഹാരാജാവ് ഒരു സമസ്യാപൂരണം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ശേഷം ഏറ്റവും മികച്ച പൂരണത്തിനു വലിയൊരു പ്രതിഫലവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. (കാളിദാസന്റെ പൂരണം കണ്ടാൽ അദ്ദേഹത്തിനു തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുമത്രേ)

വരി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:

കുസുമേ കുസുമോത്‌പത്തിഃ
ശ്രൂയതേ ന ച ദൃശ്യതേ
(കുസുമേ – പൂവിനുള്ളില്‍
ഉത്‌പത്തിഃ കുസുമ – പൂവുണ്ടാകുന്നത്
ന ശ്രൂയതേ, ന ദൃശ്യതേ – ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടുമില്ല ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടുമില്ല)

ഈ സമസ്യാപൂരണത്തെപ്പറ്റി അറിഞ്ഞ് തന്റൊപ്പമുള്ള കവിയെ നിർബന്ധിച്ച് സ്ത്രീ പൂരണം പൂർത്തിയാക്കി. കാളിദാസൻ എഴുതിയത് ഇങ്ങനെ.

“ബാലേ, തവ മുഖാംഭോജേ
കഥമിന്ദീവരദ്വയം?”
(ബാലേ – പെണ്ണേ,
തവ – നിന്റെ
മുഖ അംഭോജേ – മുഖമാകുന്ന താമരയില്‍
കഥം – എങ്ങനെയാണു്
ദ്വയ – ഇന്ദീവരഃ – രണ്ടു കരിം‌കൂവളപ്പൂവുകള്‍ ഉണ്ടായത്.)

താമരയിതൾ പോലെ ചുവന്നു തുടുത്ത. മുഖതാരിൽ കരിങ്കൂവളപ്പൂക്കൾ പോലെ കറുത്തു നീണ്ട കണ്ണിണകൾ എങ്ങനെയുണ്ടായി എന്നു ചോദ്യം.
എന്നാൽ കവി കാളിദാസനാണെന്ന് അറിയാത്ത സ്ത്രീ ഇയാളൊരിക്കലും അവകാശവാദവുമായി രാജാവിന്നടുക്കലെത്തരുതെന്ന് കരുതി കാളിദാസനു വിഷം കൊടുത്തു കൊന്നു എന്നു കഥ. (ഭാര്യയും കാശിരാജാവായ ഭീമശുക്ലന്റെ പുത്രിയുമായ വിദ്യോത്മയുടെ ശാപമാണു കാളിദാസൻ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളാൽ മരണത്തിനു കാരണമായതെന്ന് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമുണ്ടു്. )

ഇതിനെ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയാൽ:

“പൂവിന്നുള്ളിൽ പൂ വിടർവതു
കണ്ടിട്ടീല, ഞാൻ കേൾപ്പതും.”
“പെണ്ണേ, നിന്നേടലർമുഞ്ഞിയിൽ പിറ-
പ്പെതെങ്ങനീരണ്ടു കൂവളമൊട്ടുകൾ?”

പ്ലസിലിട്ടപ്പോൾ പ്രവീൺ പറഞ്ഞ എഴുതിയതാരെന്നറിയാത്തൊരു പരിഭാഷ:

“ബാലേ നിന്മുഖം സുന്ദരാരവിന്ദമല്ലോ
അതിൽ നിന്മിഴികൾ കൂവളപ്പൂക്കളല്ലോ
കണ്ടിട്ടും കേട്ടിട്ടുമില്ലാ കാര്യമല്ലോ
പൂവിന്നകത്തൊരു പൂ വിരിഞ്ഞുവല്ലോ”

ട്വിറ്ററിൽമുൻപു മാരകൻ പറഞ്ഞ മറ്റൊരു പരിഭാഷ:

പൂവിന്മേൽ പൂത്തു പൂവെന്നോ
കേട്ടിട്ടില്ലെങ്ങു കണ്ടതും;
എന്നാലും നിൻ മുഖത്താരിൽ
നീലാമ്പൽപ്പൂക്കൾ രണ്ടിതേ?

പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം

ഇതിൽ അവസാന നാലുവരികളിൽ അവസാന വരിയാണു സമസ്യയായി വരുന്നത്.
പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം – ‘ഉറുമ്പ്‌ ചന്ദ്രനെ ചുംബിക്കുന്നു’ എന്നർത്ഥം. കേൾക്കുമ്പോൾ അസാധ്യമെന്നു തോന്നുന്ന സംഗതി.
കാളിദാസന്റെ പൂരണം ഇപ്രകാരം.

“അസജ്ജനം സജ്ജനസംഗിസംഗാത്
കരോതി ദുസ്സാദ്ധ്യമപീഹ സാദ്ധ്യം.
പുഷ്പാശ്രയാച്ഛംഭുശിരോധിരൂഢാ
പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം”

(അസജ്ജനം – ദുർജ്ജനം
സജ്ജനം സംഗി സംഗാത് – നല്ലവനൊപ്പം ചേരുന്നതു കൊണ്ട്/ സൗഹൃദത്തിലാകുന്നതു കൊണ്ട്
ദുസ്സാദ്ധ്യം – പ്രയാസമേറിയ കാര്യം (പോലും)
അപി സാദ്ധ്യം കരോതി – ഇപ്പോൾ ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കുന്നു;
ശംഭു-ശിര അധിരൂഢാ – ശിവന്റെ തലയിൽ ഉള്ള
പുഷ്പ ആശ്രയാത് – പുഷ്പത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ പിപീലികാ – ഉറുമ്പ്
ചന്ദ്രബിംബം – ചന്ദ്രക്കലയെ
ചുംബതി – ചുംബിക്കുന്നു.)

ശിവന്റെ മൗലിയിൽ ചന്ദ്രക്കലയും കൈതപ്പൂവും അടുത്തടുത്തുള്ളതിനാൽ കൈതപ്പൂവിൽ നിവസിക്കുന്ന ഒരു ഉറുമ്പിനു, അല്ലെങ്കിൽ അടുത്തുകിട്ടാൻ അസാധ്യമായ ചന്ദ്രക്കലയെ ചുംബിക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നെന്ന് സാരം. (‘പാപിയ്ക്കൊപ്പം ചേർന്നാൽ ശിവനും പാപിയാകും’ എന്ന പഴഞ്ചൊല്ലിന്റെ ആശയത്തെ ശ്ലോകം പാടേ നിരസിക്കുന്നുണ്ട്)

ഇതിന്റെ പരിഭാഷ ഇപ്രകാരം. (വരികളിൽ 15 വീതം അക്ഷരങ്ങൾ)

“സാധുവിനോടൊത്തുചേരാൽ നീചനാം പൂരുഷനും,
സ്വാധീനമാം അനവധി‌ ക്ലേശമാമുദ്യോഗവും.
ഉമേശനുടെ മൗലിയിലാളും പൂവിന്മേലേറി
ഉറുമ്പ് തിങ്കൾക്കലയെ മുകരുന്ന മാതിരി.”

പ്രവീൺ പറഞ്ഞൊരു അജ്ഞാതകർത്തൃത്വം.

“ചങ്ങാതി നന്നെങ്കിൽ വഷളന്നു പോലും
ചെയ്തീടാമസാദ്ധ്യകാര്യം നിസ്സാരമായി ഉമേശജടയിലെ പൂവേറിയിരിക്കും
ഉറുമ്പമ്പിളിയെ ചുംബിക്കുംപോലെ”

ഈശാവാസ്യോപനിഷത്ത് – പരിഭാഷ

മുൻപെപ്പോഴോ തുടങ്ങിവച്ചതാണു്. വലിപ്പത്തിൽ ചെറുതായതിനാൽ (18 ശ്ലോകങ്ങളേയുള്ളൂവെന്നു കണ്ട്) കൈവച്ചതാണു്. പക്ഷേ എന്തോ പിന്നിരുന്നു തീർക്കാൻ പറ്റിയില്ല. എന്നേലും തീർക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ഇവിടിടുന്നു.

ഈശാവാസ്യോപനിഷത്ത്:
ശങ്കരൻ വ്യാഖ്യാനം ചമച്ച ദശോപനിഷത്തിൽ ഒന്നു്. യജുർവേദസംഹിതയുടെ ഭാഗമാണു ഇവയിലെ പദ്യങ്ങൾ. 18 വരികൾ മാത്രമുള്ള (ഇതിലും ചെറുതായ് മാണ്ഡൂക്യം മാത്രം) ഉപനിഷത്ത് നാലു ഘട്ടമായി സംക്രമിക്കുന്നു. ‘ഈശാവാസ്യമിദം സർവ്വം‘ എന്നു തുടങ്ങുന്നതിനാലാണു് ഈ പേരു ലഭിച്ചതു്.

പരിഭാഷ:

ശാന്തിമന്ത്രം:
അതും നിറവ്, ഇതും നിറവ്.
നിറവിന്മേൽ വിളവു നിറവൊക്കെയും.
നിറവിൽനിന്നൊട്ട് നിറവെടുപ്പെന്നാൽ, നിറവുതാനവശേഷിപ്പതും.
ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ

ഈശോപനിഷത്ത്:
ഇരുപ്പുണ്ടേനവനിക്കണ്ട
ചരാചരമൂലത്തിലൊക്കെയും.
വരമതിലുൾകൊണ്ടുയിർമേ
യണം, ആസ്തിക്കാർത്തിയൊലാ. (൧)

ഞാലത്തിങ്കലുള്ളൊരുനൂറാണ്ടും
നൽവേലയിലുൾ പായണം, ഇല്ല
വഴിവേറൊന്നും, മനിതനിതെന്നാൽ
പാപമേശയില്ല പോൽ. (൨)

സ്വാത്മാവിനെ ഹനിച്ച പൂരുഷൻ
മരിച്ചാലങ്ങെത്തിടും
സൂര്യനില്ലാതിരുട്ടിലാണ്ടൊരു
മറുലോകമതിങ്കലായ് (൩)

സയൻസ്‌ സ്തോത്രം

തിരക്കൊഴിഞ്ഞ കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുദിവസങ്ങളിൽ കോസ്മോളജിയുടെ പുറകേയായിരുന്നു. അതിന്റെ ഹാങ്ങോവറിലാണു സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ ‘സയൻസ് ദശകം’ പോലൊരു സ്തോത്രകൃതി പടയ്ക്കണമെന്നൊരു ചിന്ത തലയിൽകേറിയതു്.

സയൻസ് ദശകം:
നാരായണഗുരുവിന്റെ ‘ദൈവദശകം’ പുറത്തുവന്നതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ചാണു ശിഷ്യനായ സഹോദരന്‍ അയ്യപ്പന്‍ ‘സയന്‍സ് ദശകം’ എഴുതിയതു്. 1916-ലാണിതു പുസ്തകരൂപത്തില്‍ പുറത്തിറങ്ങുന്നതു്. ഗുരുവിന്റെ ദൈവസങ്കല്‍പ്പത്തില്‍നിന്ന് മാറി ശാസ്ത്രത്തിനാണു് ഇതിൽ അയ്യപ്പൻ പ്രണാമം അര്‍പ്പിക്കുന്നതു്.
കോടി സൂര്യനുദിച്ചാലു-
മൊഴിയാത്തൊരു കൂരിരുള്‍
തുരന്നു സത്യം കാണിക്കും
സയന്‍സിന്നു തൊഴുന്നു ഞാന്‍” – എന്നാണു കൃതിയുടെ ആരംഭം.

സയൻസ്‌സ്തോത്രം:

അതീന്ദ്രിയസർവസം അപി മാനകനിബദ്ധം
സമവാക്യസ്വരൂപം, ബൃഹദ്‌സ്ഫോടനോദ്ഗമം
കണ-തരംഗ ശുക്ല-ശ്യാമ ദ്രവ്യാദ്രവ്യ വികല്പം
യത് സർവ്വകാരക ശാസ്ത്രോമഭി പൂജയിതവ്യം

ഗീതാഗോവിന്ദം – പരിഭാഷ

ജയദേവവിരചിത അഷ്ടപദി, നാലാം സർഗ്ഗം ഒൻപതാമതു പദത്തിന്റെ പരിഭാഷ.

സന്ദർഭം

രാധയോടുള്ള പ്രേമാധിക്യത്താൽ എന്താണിനി ചെയ്യേണ്ടതെന്നു നിശ്ചയമില്ലാതെ ദുഃഖിച്ചു കാളിന്ദീതീരത്തെ വള്ളിക്കുടിലിൽ യാതൊരുത്സാഹവുമില്ലാതിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണനോട് രാധയുടെ വിരഹപീഢകൾ സഖി വർണ്ണിക്കുന്ന ഭാഗം.

പരിഭാഷ

കൃഷ്ണാ, നിൻ വിരഹാൽ രാധിക

നൽമാറിലോലുന്ന ചേണുറ്റമാലയും
ചാലേമെലിഞ്ഞൊരാ രാധയ്ക്കങ്ങാശിയായ്.
തെല്ലായ് മിനുങ്ങിയ ചന്ദനച്ചാർത്തിനേം
വല്ലാതെ ഭാവിച്ചു കാളകൂടം പോലെ.
ഇച്ഛയെപേറീട്ടും അതിതാപം പൂണ്ടിട്ടും
ഉച്ഛ്വാസധാരയങ്ങേറെ നെടിയതായ്.
ദിഗ്‌യാനം ചെയ്യുന്നൊരീറനാം കൺകളോ
തണ്ടറ്റൊരണ്ടലർ തേമലർ മാതിരി.
കണ്മുമ്പിൽ കാൺപൊരു കോമളകോസടി
കാണ്മിതു കത്തുന്നൊരഗ്നിക്കങ്ങൊപ്പമായ്
കൈകളാൽ താങ്ങിയൊരോലകപോലം
വൈകുന്നനേരത്തെ തിങ്കൾപോൽ നിശ്ചലം
കേശവബാലനെ കാമിച്ചു, ചിന്തിച്ചു, ജീവ-
നാശത്തിനൊപ്പമേ വേറിനാൽ നീറുന്നു.
ശ്രീജയദേവരാൽ വർണ്ണിച്ചൊരീഗീതം
ഭജിച്ചിട്ടട്ടെ, ശ്രീകൃഷ്ണപാദാർപ്പിതം.

പിൻകുറിപ്പ്:

കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ നളചരിതം കിളിപ്പാട്ടിൽ സമാനമായൊരു രംഗം കാണാം. ദൂതനായി പോകുന്ന ഹംസം ദമയന്തിയോട് നളൻ അനുഭവിക്കുന്ന വിരഹം പറയുന്നതിപ്രകാരമാണു്.
“…കളമൊഴി നിന്നുടെ ചരിതം കേട്ടിഹ പൊളിയല്ലരചൻ പരവശനായി.
കാമശരാർത്തി പിടിച്ചു ദഹിച്ചൊരു കോമളതനുവാം നളനരപാലൻ
താമരയിലകൾ വിരിച്ചുശയിച്ചഥ ഭൂമിയിലനിശമുറങ്ങീടുന്നു.
മടുമലർ പരിമളമേൽക്കുന്നേരം കിടുകിടെ മേനി വിറച്ചീടുന്നു.
ഉടലിൽ ചന്ദനമണിയുന്നേരം ചുടുകനലെന്നവനോർത്തീടുന്നു.
ശശിയുടെ കാന്തികളാന്തിവരുമ്പോൾ വിശറിയെടുത്തഥ വീശീടുന്നു.
ആശ്രയനിധിയാം സുന്ദരനൃപനെ, ശശിവദനേ നീ ഓർത്തീടേണം.”

ഞാൻ കൃതഘ്നനാണ്…

ഞാൻ കൃതഘ്നനാണ്…  മനഃപൂർവ്വം ഞാൻ അങ്ങനെ ആയിത്തീരുന്നതല്ല. വിധി എന്നെ അങ്ങനെ ആക്കിത്തീർക്കുന്നതാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ എനിക്ക് അതിൽ പങ്കില്ല. അങ്ങനെ പലരുടേയും ദൃഷ്ടിയിൽ, എന്തിന് എന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ പോലും ദൃഷ്ടിയിൽ ഞാൻ ഒരു കൃതഘ്നനായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.

എനിക്ക് ജീവിതത്തിൽ ഒരു സുഖവുമില്ല. എങ്കിലും ഞാൻ ജീവിക്കുന്നു. സ്വയം മരിക്കാൻ ഇഷ്ടമല്ലാത്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നു എന്നു മാത്രം. മരണം എന്നെ രക്ഷിക്കുമെന്നായിരുന്നു എന്റെ വിശ്വാസം. പക്ഷേ വിധി അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല. മൃത്യുവക്ത്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രജ്ഞരഹിതമായ എന്നെ വീണ്ടും മനസ്സ് നീറ്റുന്ന ഈ പരുപരുത്ത പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു. ഞാനിതാ ജീവച്ഛവമായി ജീവിക്കുന്നു. സർവ്വരാലും വെറുക്കപ്പെട്ട ഈ ജീവിതത്തോട് ഞാൻ ഇതുവരെ മുഷിഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്തിന് മുഷിയണം? ഇതെല്ലാം എന്റെ വിധിയാണ്.

എന്റെ സിരകളിൽ മുഴുവൻ വിഷാണുക്കളാണ്. എന്നിൽ കുടിയറിപ്പാർക്കാത്ത രോഗങ്ങളില്ല. ശസ്ത്രകൃയയുടെ ക്രൂരമായ കാരുണ്യത്തിന് പോലും എന്റെ ജീവിതവേദനയെ അവസാനിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. എന്നെ ആര് എന്തിന് സ്നേഹിക്കണം എന്ന് ഞാൻ പലപ്പോഴും ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. ഞാൻ ആരേയും സഹായിച്ചിട്ടില്ല. നിവൃത്തിയുള്ളിടത്തോളം ദ്വേഷിച്ചിട്ടേയുള്ളു. വഞ്ചിച്ചിട്ടേയുള്ളു. അങ്ങനെയള്ള എന്റെ ഹൃദയം എങ്ങനെ പരിശുദ്ധമാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയും . ധർമ്മത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ കൂടി ഞാൻ എന്നെ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് തോനുന്നു, ഞാൻ ആരുടേയും സ്നേഹത്തിന് അർഹനല്ലെന്ന്. എല്ലാവരും എന്നെ വെറുക്കുന്നു. വെറുക്കപ്പെട്ട് സർവ്വരാലും കൈവെടിയപ്പെട്ട് ഏകാന്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരജ്ഞാത ദേശത്ല് ഒരു വൃക്ഷമൂലത്തിൽ ജീഷിതമായ എന്റെ മൃതപിണ്ഡം വീണടിയണമേയെന്ന് ഞാൻ സർവ്വേശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

എല്ലാം ഞാൻ വെറുത്ത് തുടങ്ങി. എന്തിനെയെങ്കിലും ഞാൻ ഇപ്പോൾ വെറുക്കുന്നുണ്ടെക്കിൽ അത്  ലഹരിപദാർത്ഥങ്ങളെ മാത്രമാണ്. ഈയിടെ ഒട്ടുമിക്ക ദിവസങ്ങളിലും ഞാൻ കുടിക്കാറുണ്ട്. എനിക്ക് നശിക്കണം, അധഃപതനം! അതെത്ര മാധുര്യമുള്ളതാണ്! പാപം അതിനെന്ത് കൗതുകമുണ്ട്! എനിക്ക് അധഃപതിക്കണം! എനിക്ക് പാപിയാകണം!

മരിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെയും നമുക്കൊരു ജീവിതമുണ്ടാകുമോ? നാം ഇവിടെ ചെയ്തിട്ടുള്ള കുറ്റങ്ങൾ മറ്റൊരു ലോകത്തിൽ ഏറ്റ് പറയേണ്ടി വരുമോ? മരണമെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ കുറേ നാളായി ഒരു പേടി. ഈശ്വരൻ എന്നെ ശിക്ഷിക്കാതിരിക്കില്ല. എനിക്ക് നിശ്ചയമുണ്ട്.

നാട് നീളെ തെണ്ടി നടന്ന് സർവ്വവും പരിത്യജിച്ച് അങ്ങനെ ഒരു ഭിക്ഷാംദേഹിയായി അജ്ഞാതവും വിദൂരവുമായ ഒരു സ്ഥലത്തടിഞ്ഞ് മരിക്കാൻ എനിക്ക് വലിയ കൊതി. വീട്, സ്വജനങ്ങൾ,  സ്നേഹം, മൈത്രി ഇതിനൊന്നും ഒരുർത്ഥവുമില്ല.

പ്രേതലോകം എന്നൊന്നുണ്ട്. ഞാൻ അങ്ങനെ ദൃഢമായി വിശ്വസിക്കുന്നു. മനസ്സ്, കർമ്മം, വാക്ക് – ഇവ മൂന്നിലും പരിശുദ്ധിയുള്ളവർക്കേ മുക്തിയുള്ളൂ എന്ന് വേദങ്ങൾ ഘോഷിക്കുന്നു. എനിക്ക് ഇവയിൽ ഒന്നിലെങ്കിലും അല്പം പോലും ശുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ ആശ്വസിച്ചേനെ…

 

ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള

ജീവിതത്താലും തൂലികയാലും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനായി ജീവിക്കാൻ വളരെ ചുരുക്കം സാഹിത്യനായകന്മാർക്കേ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. അങ്ങനെയുള്ളവരിൽ പ്രമുഖനാണ് ശ്രീ ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള. ജീവിതത്തിന്റെ ഇരുണ്ട മുഖമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിൽ കൂടുതലും പ്രതിഫലിച്ചത്. കൃതികളുടെ പേരുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പോലും അദ്ദേഹം ഈ നിഷ്കർഷത പാലിച്ചിരുന്നതായി കാണാം – പ്രതികാരദുർഗ്ഗ, ശിഥിലഹൃദയം, സ്പന്ദിക്കുന്ന അസ്ഥിമാടം, രക്തപുഷങ്ങൾ, സ്മശാനത്തിലെ തുളസി, നീറുന്ന തീച്ചൂള, പാടുന്ന പിശാച്, അസ്ഥിയുടെ പൂക്കൾ, അപരാധികൾ… സ്വയം വെന്തുരുകുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ, അതിലല്പം കാല്പനികതയുടെ നിറം ചാലിച്ചുവെന്ന് മാത്രം. പ്രണയനൈരാശ്യവും അകാലമരണവും കലഹങ്ങളും ദുഃഖവും ഏകാന്തതയും വിരക്തിയും.. എല്ലാം ചങ്ങമ്പുഴയുടെ തൂലികയിലൂടെ ഒഴുകിവന്നു.  എവിടെയോ പറഞ്ഞ് കേട്ടത് പോലെ ‘കാവ്യദേവത കനകച്ചിലങ്ക കിലുക്കി നൃത്തമാടിക്കൊണ്ട്’ തന്നെ  ഗന്ധർവ്വകവിയുടെ പിറകേ വന്നു. തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യനാളുകളിൽ ചങ്ങമ്പുഴനെഴുതിയ കത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്  മുകളിൽ കണ്ട വരികൾ.

1911 ഒക്ടോബർ 11ന് ഇടപ്പള്ളി ചങ്ങമ്പുഴത്തറവാട്ടിൽ പാറുക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും തെക്കേടത്ത് വീട്ടിൽ നാരായണപിള്ളയുടേയും മകനായാണ് ചങ്ങമ്പുഴയുടെ ജനനം. ഒരു നിർദ്ധനകുടുംബത്തിലെ അംഗമായി ജനിച്ച ചങ്ങമ്പുഴ, ബാല്യകാലവിദ്യാഭ്യാസം വളരെ ക്ലേശകരമായാണ്‌ നിർവ്വഹിച്ചത്‌. ഇടപ്പള്ളി മലയാളം പ്രൈമറി സ്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണവിലാസ്‌ ഇംഗ്ലീഷ്‌ മിഡിൽ സ്കൂൾ, ആലുവാ സെന്റ് മേരീസ്‌ സ്കൂൾ, എറണാകുളം സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, സെന്റ്‌ ആൽബർട്ട്സ് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ധ്യയനം നടത്തി അദ്ദേഹം ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി.

എറണാകുളം മഹാരാജാസ്‌ കോളേജിലും തുടർന്നു തിരുവനന്തപുരം ആർട്ട്സ്‌ കോളേജിലും പഠിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ഓണേഴ്സ്‌ ബിരുദം നേടി. മഹാരാജാസ്‌ കോളേജിൽ പഠിക്കുന്നകാലത്തുതന്നെ ചങ്ങമ്പുഴ ഒരനുഗ്രഹീത കവിയായിത്തീർന്നിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രസിദ്ധ കൃതികളും അന്നു പുറത്തുവരുകയുണ്ടായി. വിദ്യാഭ്യാസകാലഘട്ടം അവസാനിക്കും മുമ്പുതന്നെ അദ്ദേഹം ശ്രീമതി ശ്രീദേവിഅമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്‌തു. പഠനത്തിനുശേഷം ദുർവ്വഹമായ സാമ്പത്തിക ക്ലേശം നിമിത്തം യുദ്ധസേവനത്തിനുപോയി. അധികനാൾ അവിടെ തുടർന്നില്ല. രണ്ടുവർഷത്തിനു ശേഷം രാജിവെച്ചു മദിരാശിയിലെ ലാ കോളേജിൽ ച്ചേർന്നു. എങ്കിലും പഠനം മുഴുമിക്കാതെ തന്നെ നാട്ടിലേക്കുമടങ്ങി.

പിൽക്കാലത്ത്‌ ചങ്ങമ്പുഴയെ പ്രശസ്തിയുടെ കൊടുമുടിയിലേയ്ക്കു നയിച്ച പല കൃതികളും ഇക്കാലത്താണ്‌ രചിക്കപ്പെട്ടത്‌. ഇതിനിടെ മംഗളോദയം മാസികയുടെ പത്രാധിപസമിതിയംഗമായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. അനന്തരം അദ്ദേഹം സാഹിതീസപര്യയുമായി ഇടപ്പള്ളിയിൽ സകുടുംബം താമസിച്ചു.

ഉൽക്കണ്ഠാകുലമായ പല പരിവർത്തനങ്ങൾക്കും വിധേയമാവുകയായിരുന്നു പിന്നീടദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം. ആദ്യം വാതരോഗവും തുടർന്നു ക്ഷയരോഗവും ആ ജീവിതത്തെ ഗ്രസിച്ചു. എന്തും സഹിച്ചും ജീവിതം ആസ്വദിക്കുവാൻ അതീവതാൽപര്യം കാണിച്ച ആ മഹാകവി മരണവുമായി അനുക്ഷണം അടുക്കുകയായിരുന്നു അപ്പോൾ. നാളുകൾ അധികം നീങ്ങിയില്ല. കേരളത്തിലെ സഹൃദയലോകത്തെയാകെ  ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തിക്കൊണ്ട്‌, 1948 ജൂൺ 17-ആം തീയതി ഉച്ചതിരിഞ്ഞ്‌ തൃശ്ശിവപേരൂർ മംഗളോദയം നഴ്സിങ്ങ്‌ ഹോമിൽവച്ച്‌, ഈ ലോകത്തോട്‌ അദ്ദേഹം യാത്രപറഞ്ഞു.

ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം അവസാനിച്ചകാലത്താണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മസുഹൃത്തും ഇടപ്പള്ളിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനയിതാക്കളിൽ ഒരാളും കവിയുമായിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ള അന്തരിച്ചത്‌. ഈ സംഭവം ചങ്ങമ്പുഴയുടെ ജീവിതത്തെ അഗാധമായി സ്പർശിച്ചു. അതിൽനിന്നുദ്ഭിന്നമായ വേദനയുടെ കണ്ണീരുറവയിൽനിന്നു പിറവിയെടുത്ത ഒരു നാടകീയ വിലാപകാവ്യമാണ്‌ 1936ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘രമണൻ‘. ആ കൃതി മലയാളത്തിലെ ഒരു മഹാസംഭവമായി പരിണമിച്ചു. മലയാളസാഹിത്യപഠനത്തിന് കേരള സർവ്വകലാശാല രമണനെ അനുബന്ധപുസ്തകമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, അവിടെ സാഹിത്യപഠനത്തിന് ചേർന്ന ചങ്ങമ്പുഴയ്ക്ക് തന്റെ കൃതി തന്നെ പഠിക്കേണ്ടതായി വന്നതും നിമിത്തം. നിലവിൽ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം രമണന്റെ പ്രതികൾ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ പുറത്തിറങ്ങി ഈ നേട്ടം കരസ്ഥമാക്കുന്ന ഏക ഗ്രന്ഥമാണിത്.

രമണനിലൂടെ ചങ്ങമ്പുഴ എന്ന ഭാസുരനക്ഷത്രം കേരളീയ സാഹിത്യപ്രസ്ഥാനത്തിന് പുതിയൊരു പന്ഥാവ് വെട്ടിത്തെളിച്ച് നൽകുകയാണ് ചെയ്തത്.  പാടത്തും പറമ്പത്തും ചങ്ങമ്പുഴക്കവിതകൾ മുഴങ്ങിക്കേട്ടിരുന്ന ദിനങ്ങളാണ് പിന്നീടുണ്ടായത്. സൈനികരുടെ മൃതദേഹവുമായി കേരളത്തിലെത്തുന്ന ശവപ്പെട്ടികളിൽ പോലും ചങ്ങമ്പുഴക്കവിതയുടെ ഈരടികളടങ്ങിയ കടലാസ്സുതുണ്ടുകൾ കാണാമായിരുന്നു. മലയാളമനസ്സിൽ അത്രയധികം അവ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.  ലോകകവിതയുടെ പ്രഭാവം മലയാളകവിതയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രകടിപ്പിച്ചത് ചങ്ങമ്പുഴയായിരുന്നു.   കവിതാസമാഹാരങ്ങളും ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങളും പരിഭാഷകളും നോവലും ഉൾപ്പെടെ അമ്പത്തിയേഴു കൃതികൾ ചങ്ങമ്പുഴ കൈരളിക്കു കാഴ്ചവച്ചിട്ടുണ്ട്‌.

ഇക്കഴിഞ്ഞ ഒക്ടോബർ 11ന് ചങ്ങമ്പുഴയുടെ നൂറാം ജന്മദിനമായിരുന്നു. ഇക്കൊല്ലം തന്നെ ‘രമണന്റെ’ എഴുപത്തിയഞ്ചാം വാർഷികമാണെന്നുള്ളത് മറ്റൊരു കൗതുകം. ഇഹലോകവാസം വെടിഞ്ഞെങ്കിലും മനസ്സിൽ എന്നെന്നും ജീവിക്കുന്ന ആ മഹാപ്രതിഭയോട് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുക എന്നതാണ്. അനേകം സുമനസ്സുകളുടെ ശ്രമഫലമായി നമുക്കതിന് സാധിച്ചു. മലയാളം വിക്കി ഗ്രന്ഥശാലയിൽ ചങ്ങമ്പുഴയുടെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ കൃതികളും ലഭ്യമാണ്. ജൂണിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയുടെ സി. ഡി. പതിപ്പിലും ഇതുൾപ്പെടുത്താനായി.(സിഡി ഓൺലൈനായി ബ്രൗസ് ചെയ്യാൻ) ഭാഷാസ്നേഹമെന്ന പേരിൽ കയ്യടിക്കായി തെരുവുപ്രസംഗങ്ങളും ജാഥകളും നടത്തുന്നതിലും എന്ത് കർമ്മോത്സുകമായ സ്വയംസേവനം…

ഇതിനെല്ലാം സാക്ഷിയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്പന്ദിക്കുന്ന അസ്ഥിമാടവും അതിലെ തുടിക്കുന്ന ഈ വരികളും..

“താരകളേ, കാണ്‍മിതോ നിങ്ങള്‍
താഴെയുള്ളോരീ പ്രേതകുടീരം?
ഹന്ത, യിന്നതിന്‍ ചിത്തരഹസ്യ-
മെന്തറിഞ്ഞു, ഹാ, ദൂരസ്ഥര്‍ നിങ്ങള്‍?
പാലപൂത്ത പരിമളമെത്തി-
പ്പാതിരയെപ്പുണര്‍ന്നൊഴുകുമ്പോള്‍;
മഞ്ഞണിഞ്ഞു, മദാലസയായി
മഞ്ജുചന്ദ്രിക നൃത്തമാടുമ്പോള്‍,
മന്ദമന്ദം പൊടിപ്പതായ്ക്കേല്‍ക്കാം
സ്പന്ദങ്ങളിക്കല്ലറയ്ക്കുള്ളില്‍!”

പലയിടത്തു നിന്നായി സ്വരുക്കൂട്ടി ക്രോഡീകരിച്ചത്…

ചിത്രത്തിന് കടപ്പാട് : ശ്രീധരൻ.ടി.പി, ദീപക്  (ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് ആട്രിബ്യൂഷൻ-ഷെയർ എലൈക് 3.0 അൺപോർട്ടഡ് അനുമതിപത്രപ്രകാരം.)