ഭൂഗോളത്തെയാകെ കൈപ്പിടിയിലൊതുക്കി ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ്

2012 ജൂൺ 27നു മലയാളത്തിനായി എഴുതിയതു്. അഭിപ്രായം/നിർദ്ദേശം അവിടെ ചേർക്കുക.

Image

പ്രപഞ്ചം എന്നും മനുഷ്യനൊരു വിസ്മയമായിരുന്നു. ആ വിസ്മയം പതിയെ അധിനിവേശത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ അവയെ രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമായിത്തീർന്നു. ക്രി. മു. 2300 മുതൽ തന്നെ ഗ്രീസിൽ കളിമൺ ഫലകങ്ങളിൽ സ്ഥലങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തി വയ്ക്കുന്ന പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഇതോടെ അവരറിയാതെ തന്നെ ‘കാർട്ടോഗ്രഫി’ എന്നൊരു ശാഖയ്ക്ക് തുടക്കമിടുകയായിരുന്നു. അറിയപ്പെടുന്നതിൽ ഏറ്റവും പഴയ കാർട്ടോഗ്രാഫർ ടോളമിയാണ്. ഇന്നത്തെ ഭൂപടവിന്യാസം ഒത്തിരിയൊത്തിരി വളർന്ന് ഡിജിറ്റൽവത്കരണത്തിന്റെ പരമാവധിയെത്തി ഇനിയെങ്ങോട്ടെന്നറിയാതെ മിഴിച്ച് നിൽക്കുകയാണ്. ഗൂഗിൾ മാപ്പ്സ് അധിനിവേശം പുലർത്തുന്ന ഓൺലൈൻ മാപ്പിങ്ങ് മേഖലയിൽ യാഹൂ, ബിങ്ങ്, നോക്കിയ ഓ.വി.ഐ എന്നിവയ്ക്കും തുച്ഛമെങ്കിലും  ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഓഹരിയുണ്ട്. ടെറസ്ട്രിയൽ ഭൂപടരംഗത്ത് ഗൂഗിൾ എർത്ത്, വിക്കിമാപ്പിയ എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഒരു കൈ നോക്കാൻ ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം ഭുവനുമുണ്ട്

ഇനി പറയാൻ പോകുന്ന വ്യക്തി ഇതുവരെ പറഞ്ഞവരിൽ നിന്നും ഒരല്പം വ്യത്യസ്തനാണ്. അധികമാരും തിരിച്ചറിയാത്ത ഈ വ്യത്യസ്തത തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബലവും –  ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് അഥവാ ഓ. എസ്. എം ( http://openstreetmap.org/ ) എന്ന വിക്കിസോഫ്റ്റ്‌വെയർ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓൺ‌ലൈൻ സ്വതന്ത്ര മാപ്പിങ്ങ് സൈറ്റാണ് കഥാതന്തു. വിക്കിപീഡിയയെപ്പോലെ ഉപയോക്താക്കളിൽ നിന്നുമുള്ള വിവരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കോളാബറേറ്റീവ് മാപ്പിങ്ങ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ മാപ്പിങ്ങ് രീതി ഗൂഗിൾ മാപ്പ്സടക്കം ഒട്ടനവധി സൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇരു വശത്തേക്കുമുള്ള ഡേറ്റയുടെ ഒഴുക്ക് (ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പിലേക്ക് വിവരങ്ങൾ അപ്ലോഡാനും, വിവരങ്ങൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് എന്താവശ്യത്തിനുമായി ഉപയോഗിക്കുവാനുമുള്ള സൗകര്യം) ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പിനെ വ്യത്യസ്ഥമാക്കുന്നു. ഒരു വിക്കി സോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിലെ ഉള്ളടക്കം ആർക്കും തിരുത്താൻ സാധിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല മാറ്റങ്ങളെല്ലാം സമയാനുഗതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ ഏതൊരു സമയത്ത് നിലനിന്ന സ്ഥിതിയിലേക്ക് വേണമെങ്കിലും മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാവുന്നതുമാണ്.

Image

ഭൂമിശാസ്ത്രവിവരങ്ങൾ (ജിയോഡേറ്റ) ലോകത്തിൽ പലയിടത്തും സ്വതന്ത്രമല്ല. ഗൂഗിൾ മാപ്പ്‌സ് പോലെയുള്ള ഒട്ടുമിക്ക സൈറ്റുകളിലേയും ഉള്ളടക്കം പകർപ്പവകാശസംരക്ഷിതമാണ്. അത് മിക്കപ്പോഴും ഗൂഗിൾ, നാവ്‌ടെക്, ടെലിഅറ്റ്ലസ് എന്നീ മാപ്പിങ്ങ് കമ്പനികൾക്കോ ഓർഡിനൻസ് സർവ്വേ പോലുള്ള  മാപ്പിങ്ങ് ഏജൻസികൾക്കോ അവകാശപ്പെട്ടതായിരിക്കും. അവർ ഈ വിവരം നിർമ്മിക്കാൻ ഭാരിച്ച ചിലവ് വഹിച്ചതിനാൽ സ്വതേ ഈ ഉള്ളടക്കം പകർപ്പവകാശത്തിനാൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കും. ഇത് പുനരുപയോഗിക്കാൻ നമ്മൾ ഗൂഗിളിനും മറ്റും പണം നൽകണമെന്നു മാത്രമല്ല, അവർ മുൻപോട്ട് വയ്‌ക്കുന്ന ഒട്ടനവധി നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കേണ്ടതായും വരും. ഇവിടെയാണ് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് താരമാകുന്നത്. ഉള്ളടക്കമെല്ലാം ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് ആട്രിബ്യൂഷൻ ഷെയർ എലൈക്ക് 2.0 (CC-BY-SA 2.0) പ്രകാരമാണ്. അതിനാൽ കടപ്പാട് നൽകിക്കൊണ്ട് ഏതുവിധേനയുള്ള പുനരുപയോഗത്തിനും ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് വേദിയൊരുക്കുന്നു.

വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട് 2004 ജൂലൈയിലാണ് സ്റ്റീഫൻ കോസ്റ്റ് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് രൂപീകരിച്ചത്. ഏതൊരു സ്വതന്ത്രസോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ കൂട്ടായ്മയേയും പോലെ 2006ൽ ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പിന്റെ പ്രചാരണത്തിനും പരിചരണത്തിനും പുരോഗതിക്കന്മായി ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് ഫൗണ്ടേഷൻ രൂപീകരിച്ചു. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം സംഭാവനകളിലൂടെയും അംഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തുകയിലൂടെയുമാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. പിന്നീട് കോസ്റ്റ് തന്നെ ക്ലൗഡ്മേഡ് എന്ന പേരിൽ ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പ് അടിസ്ഥാനമാക്കി വെബ്സൈറ്റുകൾക്ക് ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഇന്റർഫേസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. 2006ൽ തങ്ങളുടെ ഏരിയൽ മാപ്സിന്റെ പിന്നാമ്പുറത്ത് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്‌മാപ്പാകും ഉപയോഗിക്കുക എന്ന് യാഹു പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെയാണ് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പിന് ഇന്നു കാണുന്ന പ്രശസ്തി ലഭിച്ചു തുടങ്ങിയത്. 2007ഓടെ ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല തങ്ങളുടെ വെ‌ബസൈറ്റിൽ ഓ.എസ്.എം ഡേറ്റ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. അതേ വർഷം ജൂലൈയിൽ നടന്ന ‘എ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മാപ്സ്’ എന്ന ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്സ് ഉപയോക്താക്കളുടെ സംഗമത്തിൽ 9000ലധികം പേർ പങ്കെടുത്തു. ഗൂഗിൾ, യാഹൂ, മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവ്വകലാശാല മുതലായവരായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രായോജകർ. ഇതിനകം ഏതാണ്ട് 5 ലക്ഷത്തിലധികം സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പിൽ അംഗത്വമെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. ഇവരുടെ ശ്രമഫലമായി 267 കോടിയിലധികം പോയിന്റുകൾ സൈറ്റിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

Imageഓരോ തലത്തിനേയും വ്യത്യസ്ഥ മാപ്പ്‌ടൈലുകളായി വിഭജിച്ചാണ് ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒന്നാമത്തെ സൂം തലത്തിൽ ഒറ്റ മാപ്പ്‌ടൈലിൽ തന്നെ ഭൂമിയുടെ പ്രതലമാകെ ഉൾകൊള്ളിച്ചിരിക്കും, അടുത്ത സൂം തലത്തിൽ ഇത് നാലായി മാറുന്നു. പിന്നീട് 16 എന്നിങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് മാപ്പ്ടൈലുകളിലേക്ക് വളരുന്നു. ഓരോ തലത്തിലുമുള്ള മാപ്പ്‌ടൈലിനുമായി വ്യത്യസ്ഥ വിവരങ്ങളാണ് സൂക്ഷിച്ചു വച്ചിരിക്കുക. ഈ  ഉള്ളടക്കത്തെ പി.ഡി.എഫ്, ജെപെഗ് മുതലായ ഒട്ടനവധി ഫോർമാറ്റുകളിൽ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനുള്ള  അവസരവും ഓ. എസ്. എം. ഒരുക്കുന്നുണ്ട്.

ഫോണുകൾ പോലെയുള്ള ജി. പി. എസ് സംവിധാനമുള്ള ഗാഡ്ജറ്റുകൾ സർവ്വസാധാരണമായ ഇക്കാലത്ത് ജി. പി. എക്സ് (ജി. പി. എസ് എക്സ്ചേഞ്ച്) ഫോർമാറ്റിലുള്ള ഉള്ളടക്കം ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പിലേക്ക് അപ്ലോഡാവുന്നതാണ്.  സ്ഥലം, ഉയരം, സമയം എന്നിവയടങ്ങുന്ന ടാഗോടു കൂടിയ ബിന്ദുക്കലുടെ ശൃംഖലയാണ് ഇതിലൂടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. ശേഷം വേ-പോയിന്റുകൾ, റൂട്ടുകൾ, പാലങ്ങൾ, റയിൽപ്പാതകൾ മുതലായവ നിർവ്വചിക്കാൻ കഴിയും. ഇതിനായി ഓൺലൈൻ എഡിറ്ററായ Potlatch, ഓഫ്‌ലൈൻ എഡിറ്ററായ JOSM  എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. കൂടുതൽ എഡിറ്ററുകൾ http://wiki.openstreetmap.org/wiki/Editing എന്ന കണ്ണിയിൽ കാണാം.

ഒരു ജി.പി.എക്സ് ട്രാക്ക് അപ്ലോഡാനായി ലോഗിൻ ചെയ്ത ശേഷം, (അംഗത്വമില്ലാത്തവർക്ക് ട്രാക്ക് അപ്ലോഡാൻ സാധ്യമല്ല)  മുകളിലായി കാണുന്ന ‘ജി.പി.എസ്. ട്രേസസ്’ എന്ന ടാബിൽ അമർത്തുക. ശേഷം വരുന്ന താളിൽ നിന്നും ‘അപ്ലോഡ് എ ട്രേസ്’ എന്ന കണ്ണിയിൽ അമർത്തി ഫയൽ ബ്രൗസ് ചെയ്ത് നൽകുക. വിവരണവും ടാഗും നൽകിയ ശേഷം ദൃശ്യത തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഫയൽ അപ്ലോഡുക. ഡേറ്റ വിസിബിലിറ്റി പബ്ലിക്കായാൽ മാത്രമേ ട്രേസ് അപ്ലോഡാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ടാഗിങ്ങിലൂടെ ഒരേപേരിലുള്ള ട്രേസുകളെ ഒരുമിച്ച് അടുക്കിസൂക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് ‘Kollam’ എന്ന് നൽകുമ്പോൾ അതേ ടാഗിലുള്ള എല്ലാ ട്രേസുകളും കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കും. നിലവിൽ ടാഗുകൾ കേസ് സെൻസിറ്റീവാണ്. അതായത് Kottayam, kottayam എന്നിവയെ രണ്ട് ടാഗായി പരിഗണിക്കും.

Image
നിലവിലെ ഉള്ളടക്കം ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് അനുമതിയിലാണെങ്കിലും ഡേറ്റ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പ്രസ്തുത ലൈസൺസ് വരുത്തുന്ന ചില വീഴ്ച്ചകൾ മൂലം ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ ഓപ്പൺ ഡേറ്റാബേസ് ലൈസൺസിലേക്ക്  മാറ്റാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് അണിയറപ്രവർത്തകർ. നിലവിലുള്ള അംഗങ്ങളോട് ഇതിനകം അപ്ലോഡിയ ഡേറ്റകളെ ഓപ്പൺഡേറ്റാബേസ് അനുമതിയിലേക്ക് മാറ്റാൻ സൈറ്റ് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ തിരസ്കരിക്കുന്നവരുടെ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്..

കമ്പ്യൂട്ടറിനും ഫോണുകൾക്കുമായി ഒട്ടനവധി ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തേഡ് പാർട്ടി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ലഭ്യമാണ്. ഒപ്പം വിക്കിപീഡിയ, വേഡ്പ്രസ് എന്നിവയോടു സമന്വയിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശേഷിയും ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ് മാപ്പിനെ മികച്ചതാക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഗൂഗിൾ മാപ്പ്സിന് പകരം വയ്ക്കാനൊരാളായോ എന്ന ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ ഒരല്പം നിരാശയോടെ തലകുനിക്കേണ്ടി വരും. അങ്ങനെയൊരു നാളെ വരട്ടെയെന്ന ആശംസയോടെ നിർത്തുന്നു.

Advertisements