യമകം, രണ്ടു പരീക്ഷണങ്ങൾ

കവിതയിൽ ശബ്ദാലങ്കാരത്തിന്റെ കട്ടഫാനാണു ഞാൻ. അതിന്റെ ഭംഗി അറിയണമെങ്കിൽ പാടിക്കേട്ടങ്കിലേ മനസ്സിലാകൂ എന്നാണെന്റെ പക്ഷം. കോട്ടയത്തു തമ്പുരാന്റെ കിർമ്മീരവധത്തിലെ ‘മാധവ ജയശൗരേ‘ (നാട്ടക്കുറിഞ്ഞി) എന്ന പദം വ്യഞ്ജനത്തിന്റെ ആവർത്തനം കൊണ്ടു നാവിൽ കിടന്നു കളിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ട് കുറച്ചു ദിവസമായി. അങ്ങനെയാണ് ഒരു ശബ്ദാലങ്കാരമൊന്ന് പരീക്ഷിക്കാൻ തോന്നിയത്. എന്നാൽ യമകം തന്നെ പിടിക്കാമെന്നു കരുതി.

 

യമകം:

നാട്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാലം മുതൽക്കേ യമകം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വാസ്തവത്തിൽ അതിൽ ഉപമ, രൂപകം, ദീപകം, യമകം എന്നിങ്ങനെ നാല് അലങ്കാരങ്ങൾ മാത്രമേ വിവേചനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളു. ദണ്ഡിയുടെ കാവ്യാദർശം, ഉദ്ഭടന്റെ കാവ്യാലങ്കാരസംഗ്രഹം, വാമനാചാര്യയുടെ കാവ്യാലങ്കാര സൂത്രവൃത്തി എന്നിവയിൽ യമകം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്.

ഒരു കവിതയിലോ ശ്ലോകത്തിലോ ഏതെങ്കിലും വാക്കുകൾ വീണ്ടും ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണ് യമകം. അക്ഷരക്കൂട്ടങ്ങൾ ഓരോയിടത്തും ഓരോ അർത്ഥത്തിലാവും പ്രയോഗം.

“അക്ഷരക്കൂട്ടമൊന്നായിട്ടർഥം ഭേദിച്ചിടും പടി
ആവർത്തിച്ചു കഥിച്ചീടിൽ യമകം പലമാതിരി” – എന്നു ലക്ഷണം

“മാലതീ മലർ ചേർന്നോരു
മാല തീജ്വാലയെന്നപോൽ
മാലതീയിവനേകുന്നു
മാലതീതുല്യയെങ്ങു നീ.” – എന്നൊരു പദ്യം യമകത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായി നിരന്തരം ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്.

“മതിമതി പതിയോടു പറവൂതും ചെയ്തു കാന്താ,
മതി മതി കദശന മതീവ മൂല്യം. മതിമതി” –
എന്ന കുചേലവൃത്തം വഞ്ചിപ്പാട്ടിലെ വരികളും പ്രസിദ്ധമാണ്

 

പരീക്ഷണങ്ങളിലേക്ക്:

“ചുടലക്കാളി ചുടുചുടെനോക്കി
ചുടുവട്ടത്തെ ചുടുക്കനെ ചുട്ടു.
ചുടുമാളത്തിൻ ചുടരാറവളാ.
ചുടലാടിതലപ്പിലെ ചുടരും,
ചുട്ടിപ്പൂവും, ചുടരൊളിയും നീ.”

 

വരികളിൽ 11 അക്ഷരങ്ങൾ വീതം – ത്രിഷ്ട്യുപ്പ്‌ എന്ന വൃത്തം.

“മാരകാഹളം കേട്ടിട്ടോ നീ ധൃതി
മാരകായുധം കൈവെടിഞ്ഞിപ്പൊഴേ
മാരകനുള്ളിൽ വേശിച്ചപോലിതാ
മാരമാൽപീഢ, വെന്തുനീറുന്നുവോ
മാരവക്ഷിതി നീണ്ട‌നാൾക്കിപ്പുറം
മാരിനാൾ ധീരൻ പുക്കിനവേളയിൽ
മാരിവില്ലും തെളിഞ്ഞു മാനത്തഹോ
മാരധനാശി വർഷിച്ചനന്തരം.”

Advertisements