കാളിദാസന്റെ രണ്ടു സമസ്യാപൂരണങ്ങൾ – പരിഭാഷ.

ഒരു ശ്ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തന്നിട്ട് ബാക്കി ഭാഗം മറ്റുള്ളവരാൽ പൂരിപ്പിക്കാൻ വിടുന്ന വിനോദമാണു സമസ്യാപൂരണം. കേവലം കവിതാപൂരണം എന്നതിൽ നിന്നും സഹൃദയന്റെ ഭാവനയെയേയും പരീക്ഷിക്കൽ കൂടി ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ടു്. ശൈലി, ശബ്ദ-അർത്ഥഅലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവകൂടി പരിഗണിച്ചുവേണം ഇവയുടെ പൂരണം നടത്താൻ.

ഒട്ടനവധി സമസ്യാപൂരണ കഥകൾ കാളിദാസനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പറഞ്ഞു കേൾക്കാറുണ്ട്. (നന്ദനം സിനിമയിൽ‌ ജഗതി പറയുന്ന മന്ത്രം “ജാംബൂഫലാനി പക്വാനി” വാസ്തവത്തിൽ കാളിദാസന്റെ ഒരു സമസ്യാശ്ലോകമാണു്.) അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് സമസ്യയ്ക്ക് പരിഭാഷ ചമയ്ക്കാണുള്ള ശ്രമമാണീ പോസ്റ്റിൽ.

കുസുമേ കുസുമോത്‌പത്തിഃ:

ഐതിഹ്യപ്രകാരം കാളിദാസന്റെ മരണത്തിനു കാരണമായി എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന സമസ്യയാണിത്. സ്ത്രീസംസർഗത്തിനു കാളിദാസൻ കുപ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. കാളിദാസകൃതികളിലെ സ്ത്രീവർണ്ണനകളിൽ കാണുന്ന അലൗകികമായ സൗന്ദര്യബോധവും പ്രേമാവബോധവും ഇതു സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

കാളിദാസൻ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് വേശ്യാസ്ത്രീകളെ സന്ദർശിക്കുമായിരുന്നു. (വേശ്യയുമായി സംഭോഗത്തിലിരിക്കെ ശിവഭക്തിയേറിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം സ്ത്രീയുടെ സ്തനങ്ങളെ ശിവലിംഗമായി കണ്ട് ശരീരത്തിൽ നിന്നും രോമങ്ങൾ പറിച്ച് അർച്ചിച്ചതായൊരു കഥയുണ്ടു്) ഇങ്ങനെ അജ്ഞാതനായി ശ്രീലങ്കയിൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഗൃഹത്തിൽ പാർത്തുവരികെ നവരത്നങ്ങളിലൊന്നായ‌ കാളിദാസനെ കണ്ടെത്താനായി വിക്രമാദിത്യമഹാരാജാവ് ഒരു സമസ്യാപൂരണം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ശേഷം ഏറ്റവും മികച്ച പൂരണത്തിനു വലിയൊരു പ്രതിഫലവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. (കാളിദാസന്റെ പൂരണം കണ്ടാൽ അദ്ദേഹത്തിനു തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുമത്രേ)

വരി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:

കുസുമേ കുസുമോത്‌പത്തിഃ
ശ്രൂയതേ ന ച ദൃശ്യതേ
(കുസുമേ – പൂവിനുള്ളില്‍
ഉത്‌പത്തിഃ കുസുമ – പൂവുണ്ടാകുന്നത്
ന ശ്രൂയതേ, ന ദൃശ്യതേ – ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടുമില്ല ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടുമില്ല)

ഈ സമസ്യാപൂരണത്തെപ്പറ്റി അറിഞ്ഞ് തന്റൊപ്പമുള്ള കവിയെ നിർബന്ധിച്ച് സ്ത്രീ പൂരണം പൂർത്തിയാക്കി. കാളിദാസൻ എഴുതിയത് ഇങ്ങനെ.

“ബാലേ, തവ മുഖാംഭോജേ
കഥമിന്ദീവരദ്വയം?”
(ബാലേ – പെണ്ണേ,
തവ – നിന്റെ
മുഖ അംഭോജേ – മുഖമാകുന്ന താമരയില്‍
കഥം – എങ്ങനെയാണു്
ദ്വയ – ഇന്ദീവരഃ – രണ്ടു കരിം‌കൂവളപ്പൂവുകള്‍ ഉണ്ടായത്.)

താമരയിതൾ പോലെ ചുവന്നു തുടുത്ത. മുഖതാരിൽ കരിങ്കൂവളപ്പൂക്കൾ പോലെ കറുത്തു നീണ്ട കണ്ണിണകൾ എങ്ങനെയുണ്ടായി എന്നു ചോദ്യം.
എന്നാൽ കവി കാളിദാസനാണെന്ന് അറിയാത്ത സ്ത്രീ ഇയാളൊരിക്കലും അവകാശവാദവുമായി രാജാവിന്നടുക്കലെത്തരുതെന്ന് കരുതി കാളിദാസനു വിഷം കൊടുത്തു കൊന്നു എന്നു കഥ. (ഭാര്യയും കാശിരാജാവായ ഭീമശുക്ലന്റെ പുത്രിയുമായ വിദ്യോത്മയുടെ ശാപമാണു കാളിദാസൻ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളാൽ മരണത്തിനു കാരണമായതെന്ന് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമുണ്ടു്. )

ഇതിനെ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയാൽ:

“പൂവിന്നുള്ളിൽ പൂ വിടർവതു
കണ്ടിട്ടീല, ഞാൻ കേൾപ്പതും.”
“പെണ്ണേ, നിന്നേടലർമുഞ്ഞിയിൽ പിറ-
പ്പെതെങ്ങനീരണ്ടു കൂവളമൊട്ടുകൾ?”

പ്ലസിലിട്ടപ്പോൾ പ്രവീൺ പറഞ്ഞ എഴുതിയതാരെന്നറിയാത്തൊരു പരിഭാഷ:

“ബാലേ നിന്മുഖം സുന്ദരാരവിന്ദമല്ലോ
അതിൽ നിന്മിഴികൾ കൂവളപ്പൂക്കളല്ലോ
കണ്ടിട്ടും കേട്ടിട്ടുമില്ലാ കാര്യമല്ലോ
പൂവിന്നകത്തൊരു പൂ വിരിഞ്ഞുവല്ലോ”

ട്വിറ്ററിൽമുൻപു മാരകൻ പറഞ്ഞ മറ്റൊരു പരിഭാഷ:

പൂവിന്മേൽ പൂത്തു പൂവെന്നോ
കേട്ടിട്ടില്ലെങ്ങു കണ്ടതും;
എന്നാലും നിൻ മുഖത്താരിൽ
നീലാമ്പൽപ്പൂക്കൾ രണ്ടിതേ?

പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം

ഇതിൽ അവസാന നാലുവരികളിൽ അവസാന വരിയാണു സമസ്യയായി വരുന്നത്.
പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം – ‘ഉറുമ്പ്‌ ചന്ദ്രനെ ചുംബിക്കുന്നു’ എന്നർത്ഥം. കേൾക്കുമ്പോൾ അസാധ്യമെന്നു തോന്നുന്ന സംഗതി.
കാളിദാസന്റെ പൂരണം ഇപ്രകാരം.

“അസജ്ജനം സജ്ജനസംഗിസംഗാത്
കരോതി ദുസ്സാദ്ധ്യമപീഹ സാദ്ധ്യം.
പുഷ്പാശ്രയാച്ഛംഭുശിരോധിരൂഢാ
പിപീലികാ ചുംബതി ചന്ദ്രബിംബം”

(അസജ്ജനം – ദുർജ്ജനം
സജ്ജനം സംഗി സംഗാത് – നല്ലവനൊപ്പം ചേരുന്നതു കൊണ്ട്/ സൗഹൃദത്തിലാകുന്നതു കൊണ്ട്
ദുസ്സാദ്ധ്യം – പ്രയാസമേറിയ കാര്യം (പോലും)
അപി സാദ്ധ്യം കരോതി – ഇപ്പോൾ ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കുന്നു;
ശംഭു-ശിര അധിരൂഢാ – ശിവന്റെ തലയിൽ ഉള്ള
പുഷ്പ ആശ്രയാത് – പുഷ്പത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ പിപീലികാ – ഉറുമ്പ്
ചന്ദ്രബിംബം – ചന്ദ്രക്കലയെ
ചുംബതി – ചുംബിക്കുന്നു.)

ശിവന്റെ മൗലിയിൽ ചന്ദ്രക്കലയും കൈതപ്പൂവും അടുത്തടുത്തുള്ളതിനാൽ കൈതപ്പൂവിൽ നിവസിക്കുന്ന ഒരു ഉറുമ്പിനു, അല്ലെങ്കിൽ അടുത്തുകിട്ടാൻ അസാധ്യമായ ചന്ദ്രക്കലയെ ചുംബിക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നെന്ന് സാരം. (‘പാപിയ്ക്കൊപ്പം ചേർന്നാൽ ശിവനും പാപിയാകും’ എന്ന പഴഞ്ചൊല്ലിന്റെ ആശയത്തെ ശ്ലോകം പാടേ നിരസിക്കുന്നുണ്ട്)

ഇതിന്റെ പരിഭാഷ ഇപ്രകാരം. (വരികളിൽ 15 വീതം അക്ഷരങ്ങൾ)

“സാധുവിനോടൊത്തുചേരാൽ നീചനാം പൂരുഷനും,
സ്വാധീനമാം അനവധി‌ ക്ലേശമാമുദ്യോഗവും.
ഉമേശനുടെ മൗലിയിലാളും പൂവിന്മേലേറി
ഉറുമ്പ് തിങ്കൾക്കലയെ മുകരുന്ന മാതിരി.”

പ്രവീൺ പറഞ്ഞൊരു അജ്ഞാതകർത്തൃത്വം.

“ചങ്ങാതി നന്നെങ്കിൽ വഷളന്നു പോലും
ചെയ്തീടാമസാദ്ധ്യകാര്യം നിസ്സാരമായി ഉമേശജടയിലെ പൂവേറിയിരിക്കും
ഉറുമ്പമ്പിളിയെ ചുംബിക്കുംപോലെ”

Advertisements

ഈശാവാസ്യോപനിഷത്ത് – പരിഭാഷ

മുൻപെപ്പോഴോ തുടങ്ങിവച്ചതാണു്. വലിപ്പത്തിൽ ചെറുതായതിനാൽ (18 ശ്ലോകങ്ങളേയുള്ളൂവെന്നു കണ്ട്) കൈവച്ചതാണു്. പക്ഷേ എന്തോ പിന്നിരുന്നു തീർക്കാൻ പറ്റിയില്ല. എന്നേലും തീർക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ഇവിടിടുന്നു.

ഈശാവാസ്യോപനിഷത്ത്:
ശങ്കരൻ വ്യാഖ്യാനം ചമച്ച ദശോപനിഷത്തിൽ ഒന്നു്. യജുർവേദസംഹിതയുടെ ഭാഗമാണു ഇവയിലെ പദ്യങ്ങൾ. 18 വരികൾ മാത്രമുള്ള (ഇതിലും ചെറുതായ് മാണ്ഡൂക്യം മാത്രം) ഉപനിഷത്ത് നാലു ഘട്ടമായി സംക്രമിക്കുന്നു. ‘ഈശാവാസ്യമിദം സർവ്വം‘ എന്നു തുടങ്ങുന്നതിനാലാണു് ഈ പേരു ലഭിച്ചതു്.

പരിഭാഷ:

ശാന്തിമന്ത്രം:
അതും നിറവ്, ഇതും നിറവ്.
നിറവിന്മേൽ വിളവു നിറവൊക്കെയും.
നിറവിൽനിന്നൊട്ട് നിറവെടുപ്പെന്നാൽ, നിറവുതാനവശേഷിപ്പതും.
ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ

ഈശോപനിഷത്ത്:
ഇരുപ്പുണ്ടേനവനിക്കണ്ട
ചരാചരമൂലത്തിലൊക്കെയും. വരമതിലുൾകൊണ്ടുയിർമേയണം, ആസ്തിക്കാർത്തിയൊലാ. (൧)

ഞാലത്തിങ്കലുള്ളൊരുനൂറാണ്ടും
നൽവേലയിലുൾ പായണം, ഇല്ല
വഴിവേറൊന്നും, മനിതനിതെന്നാൽ
പാപമേശയില്ല പോൽ. (൨)

സയൻസ്‌ സ്തോത്രം

തിരക്കൊഴിഞ്ഞ കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുദിവസങ്ങളിൽ കോസ്മോളജിയുടെ പുറകേയായിരുന്നു. അതിന്റെ ഹാങ്ങോവറിലാണു സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ ‘സയൻസ് ദശകം’ പോലൊരു സ്തോത്രകൃതി പടയ്ക്കണമെന്നൊരു ചിന്ത തലയിൽകേറിയതു്.

സയൻസ് ദശകം:
നാരായണഗുരുവിന്റെ ‘ദൈവദശകം’ പുറത്തുവന്നതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ചാണു ശിഷ്യനായ സഹോദരന്‍ അയ്യപ്പന്‍ ‘സയന്‍സ് ദശകം’ എഴുതിയതു്. 1916-ലാണിതു പുസ്തകരൂപത്തില്‍ പുറത്തിറങ്ങുന്നതു്. ഗുരുവിന്റെ ദൈവസങ്കല്‍പ്പത്തില്‍നിന്ന് മാറി ശാസ്ത്രത്തിനാണു് ഇതിൽ അയ്യപ്പൻ പ്രണാമം അര്‍പ്പിക്കുന്നതു്.
കോടി സൂര്യനുദിച്ചാലു-
മൊഴിയാത്തൊരു കൂരിരുള്‍
തുരന്നു സത്യം കാണിക്കും
സയന്‍സിന്നു തൊഴുന്നു ഞാന്‍” – എന്നാണു കൃതിയുടെ ആരംഭം.

സയൻസ്‌സ്തോത്രം:

അതീന്ദ്രിയസർവസം അപി മാനകനിബദ്ധം
സമവാക്യസ്വരൂപം, ബൃഹദ്‌സ്ഫോടനോദ്ഗമം
കണ-തരംഗ ശുക്ല-ശ്യാമ ദ്രവ്യാദ്രവ്യ വികല്പം
യത് സർവ്വകാരക ശാസ്ത്രോമഭി പൂജയിതവ്യം

ഗീതാഗോവിന്ദം – പരിഭാഷ

ജയദേവവിരചിത അഷ്ടപദി, നാലാം സർഗ്ഗം ഒൻപതാമതു പദത്തിന്റെ പരിഭാഷ.

സന്ദർഭം

രാധയോടുള്ള പ്രേമാധിക്യത്താൽ എന്താണിനി ചെയ്യേണ്ടതെന്നു നിശ്ചയമില്ലാതെ ദുഃഖിച്ചു കാളിന്ദീതീരത്തെ വള്ളിക്കുടിലിൽ യാതൊരുത്സാഹവുമില്ലാതിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണനോട് രാധയുടെ വിരഹപീഢകൾ സഖി വർണ്ണിക്കുന്ന ഭാഗം.

പരിഭാഷ

കൃഷ്ണാ, നിൻ വിരഹാൽ രാധിക

നൽമാറിലോലുന്ന ചേണുറ്റമാലയും
ചാലേമെലിഞ്ഞൊരാ രാധയ്ക്കങ്ങാശിയായ്.
തെല്ലായ് മിനുങ്ങിയ ചന്ദനച്ചാർത്തിനേം
വല്ലാതെ ഭാവിച്ചു കാളകൂടം പോലെ.
ഇച്ഛയെപേറീട്ടും അതിതാപം പൂണ്ടിട്ടും
ഉച്ഛ്വാസധാരയങ്ങേറെ നെടിയതായ്.
ദിഗ്‌യാനം ചെയ്യുന്നൊരീറനാം കൺകളോ
തണ്ടറ്റൊരണ്ടലർ തേമലർ മാതിരി.
കണ്മുമ്പിൽ കാൺപൊരു കോമളകോസടി
കാണ്മിതു കത്തുന്നൊരഗ്നിക്കങ്ങൊപ്പമായ്
കൈകളാൽ താങ്ങിയൊരോലകപോലം
വൈകുന്നനേരത്തെ തിങ്കൾപോൽ നിശ്ചലം
കേശവബാലനെ കാമിച്ചു, ചിന്തിച്ചു, ജീവ-
നാശത്തിനൊപ്പമേ വേറിനാൽ നീറുന്നു.
ശ്രീജയദേവരാൽ വർണ്ണിച്ചൊരീഗീതം
ഭജിച്ചിട്ടട്ടെ, ശ്രീകൃഷ്ണപാദാർപ്പിതം.

പിൻകുറിപ്പ്:

കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ നളചരിതം കിളിപ്പാട്ടിൽ സമാനമായൊരു രംഗം കാണാം. ദൂതനായി പോകുന്ന ഹംസം ദമയന്തിയോട് നളൻ അനുഭവിക്കുന്ന വിരഹം പറയുന്നതിപ്രകാരമാണു്.
“…കളമൊഴി നിന്നുടെ ചരിതം കേട്ടിഹ പൊളിയല്ലരചൻ പരവശനായി.
കാമശരാർത്തി പിടിച്ചു ദഹിച്ചൊരു കോമളതനുവാം നളനരപാലൻ
താമരയിലകൾ വിരിച്ചുശയിച്ചഥ ഭൂമിയിലനിശമുറങ്ങീടുന്നു.
മടുമലർ പരിമളമേൽക്കുന്നേരം കിടുകിടെ മേനി വിറച്ചീടുന്നു.
ഉടലിൽ ചന്ദനമണിയുന്നേരം ചുടുകനലെന്നവനോർത്തീടുന്നു.
ശശിയുടെ കാന്തികളാന്തിവരുമ്പോൾ വിശറിയെടുത്തഥ വീശീടുന്നു.
ആശ്രയനിധിയാം സുന്ദരനൃപനെ, ശശിവദനേ നീ ഓർത്തീടേണം.”

യമകം, രണ്ടു പരീക്ഷണങ്ങൾ

കവിതയിൽ ശബ്ദാലങ്കാരത്തിന്റെ കട്ടഫാനാണു ഞാൻ. അതിന്റെ ഭംഗി അറിയണമെങ്കിൽ പാടിക്കേട്ടങ്കിലേ മനസ്സിലാകൂ എന്നാണെന്റെ പക്ഷം. കോട്ടയത്തു തമ്പുരാന്റെ കിർമ്മീരവധത്തിലെ ‘മാധവ ജയശൗരേ‘ (നാട്ടക്കുറിഞ്ഞി) എന്ന പദം വ്യഞ്ജനത്തിന്റെ ആവർത്തനം കൊണ്ടു നാവിൽ കിടന്നു കളിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ട് കുറച്ചു ദിവസമായി. അങ്ങനെയാണ് ഒരു ശബ്ദാലങ്കാരമൊന്ന് പരീക്ഷിക്കാൻ തോന്നിയത്. എന്നാൽ യമകം തന്നെ പിടിക്കാമെന്നു കരുതി.

 

യമകം:

നാട്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാലം മുതൽക്കേ യമകം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വാസ്തവത്തിൽ അതിൽ ഉപമ, രൂപകം, ദീപകം, യമകം എന്നിങ്ങനെ നാല് അലങ്കാരങ്ങൾ മാത്രമേ വിവേചനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളു. ദണ്ഡിയുടെ കാവ്യാദർശം, ഉദ്ഭടന്റെ കാവ്യാലങ്കാരസംഗ്രഹം, വാമനാചാര്യയുടെ കാവ്യാലങ്കാര സൂത്രവൃത്തി എന്നിവയിൽ യമകം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്.

ഒരു കവിതയിലോ ശ്ലോകത്തിലോ ഏതെങ്കിലും വാക്കുകൾ വീണ്ടും ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണ് യമകം. അക്ഷരക്കൂട്ടങ്ങൾ ഓരോയിടത്തും ഓരോ അർത്ഥത്തിലാവും പ്രയോഗം.

“അക്ഷരക്കൂട്ടമൊന്നായിട്ടർഥം ഭേദിച്ചിടും പടി
ആവർത്തിച്ചു കഥിച്ചീടിൽ യമകം പലമാതിരി” – എന്നു ലക്ഷണം

“മാലതീ മലർ ചേർന്നോരു
മാല തീജ്വാലയെന്നപോൽ
മാലതീയിവനേകുന്നു
മാലതീതുല്യയെങ്ങു നീ.” – എന്നൊരു പദ്യം യമകത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായി നിരന്തരം ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്.

“മതിമതി പതിയോടു പറവൂതും ചെയ്തു കാന്താ,
മതി മതി കദശന മതീവ മൂല്യം. മതിമതി” –
എന്ന കുചേലവൃത്തം വഞ്ചിപ്പാട്ടിലെ വരികളും പ്രസിദ്ധമാണ്

 

പരീക്ഷണങ്ങളിലേക്ക്:

“ചുടലക്കാളി ചുടുചുടെനോക്കി
ചുടുവട്ടത്തെ ചുടുക്കനെ ചുട്ടു.
ചുടുമാളത്തിൻ ചുടരാറവളാ.
ചുടലാടിതലപ്പിലെ ചുടരും,
ചുട്ടിപ്പൂവും, ചുടരൊളിയും നീ.”

 

വരികളിൽ 11 അക്ഷരങ്ങൾ വീതം – ത്രിഷ്ട്യുപ്പ്‌ എന്ന വൃത്തം.

“മാരകാഹളം കേട്ടിട്ടോ നീ ധൃതി
മാരകായുധം കൈവെടിഞ്ഞിപ്പൊഴേ
മാരകനുള്ളിൽ വേശിച്ചപോലിതാ
മാരമാൽപീഢ, വെന്തുനീറുന്നുവോ
മാരവക്ഷിതി നീണ്ട‌നാൾക്കിപ്പുറം
മാരിനാൾ ധീരൻ പുക്കിനവേളയിൽ
മാരിവില്ലും തെളിഞ്ഞു മാനത്തഹോ
മാരധനാശി വർഷിച്ചനന്തരം.”